Nghị Định Số 144/2026/NĐ-CP Với Những Quy Định Mới Về Thuế Giá Trị Gia Tăng

Ngày 05/5/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 144/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2025/NĐ-CP (ngày 01/07/2025) quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định số 359/2025/NĐ-CP (ngày 31/12/2025).

Nghị định mới sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 20/06/2026 với 5 điểm mới đáng chú ý mà các doanh nghiệp và kế toán cần đặc biệt quan tâm như sau:

1. Sửa đổi, bổ sung Điều 4 về Đối tượng không chịu thuế

Nghị định 144/2026/NĐ-CP đã mở rộng và làm rõ các nhóm đối tượng không chịu thuế GTGT thông qua các nội dung sửa đổi, bổ sung:

• Bổ sung khoản 3a: Quy định cụ thể về các loại bảo hiểm không chịu thuế GTGT bao gồm: bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm người học, bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm phục vụ đánh bắt thủy sản, tái bảo hiểm và một số loại bảo hiểm trong lĩnh vực dầu khí.
• Sửa đổi, bổ sung điểm đ khoản 4: Quy định rõ việc “Bán nợ bao gồm bán khoản phải trả và khoản phải thu, bán chứng chỉ tiền gửi” thuộc đối tượng không chịu thuế. 
• Sửa đổi, bổ sung khoản 14: Sửa đổi quy định đối với sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản theo định hướng hạn chế xuất khẩu tài nguyên thô; đồng thời quy định cơ chế điều chỉnh Danh mục Phụ lục I, II khi cần thiết.

2. Bổ sung quy định về doanh thu hoa hồng môi giới dịch vụ bảo hiểm thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT

Nghị định tiến hành sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 1 Điều 9 liên quan đến doanh thu hoa hồng. Cụ thể, doanh thu hàng hóa, dịch vụ và doanh thu hoa hồng đại lý được hưởng từ hoạt động đại lý bán hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT; đồng thời bổ sung “doanh thu hoa hồng môi giới dịch vụ bảo hiểm thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng”. 

3. Sửa đổi, bổ sung quy định về khấu trừ thuế giá trị gia tăng

Tại khoản 2 Điều 23, quy định về khấu trừ thuế GTGT có những điều chỉnh quan trọng giúp doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc trong việc xác định doanh thu:

• Sửa đổi, bổ sung điểm a: Cách xác định doanh thu của hoạt động tài chính, bảo hiểm được quy định cụ thể. Nghị định làm rõ cách xác định doanh thu của hoạt động ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm khi tính tỷ lệ phân bổ thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Doanh thu của các hoạt động này được xác định theo quy định của pháp luật chuyên ngành tương ứng
• Bổ sung điểm c: Quy định rõ doanh thu của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT sẽ bao gồm cả doanh thu của hàng hóa không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng (nếu có). 

4. Sửa đổi quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt

Đây là thay đổi tại điểm g khoản 2 Điều 26 có tác động lớn đến các khoản công nợ của doanh nghiệp.

• Đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT), cơ sở kinh doanh vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt do chưa đến hạn thanh toán theo hợp đồng.
• Đến thời điểm thanh toán mà không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, cơ sở kinh doanh phải kê khai, điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ.
• Trường hợp sau khi điều chỉnh, cơ sở kinh doanh có bổ sung chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì được kê khai, khấu trừ lại vào kỳ tính thuế phát sinh chứng từ đó.

5. Thay thế Danh mục Phụ lục I và Phụ lục II

Cuối cùng, Nghị định số 144/2026/NĐ-CP sẽ thay thế toàn bộ Danh mục (Phụ lục I, Phụ lục II) đã được ban hành kèm theo Nghị định số 181/2025/NĐ-CP trước đó thành Danh mục (Phụ lục I, Phụ lục II) mới ban hành kèm theo Nghị định này. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khai khoáng, chế biến khoáng sản hoặc xuất khẩu tài nguyên cần rà soát lại mã HS và danh mục hàng hóa xuất khẩu của mình để xác định chính xác hàng hóa có thuộc Phụ lục I, II mới hay không.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp vướng mắc trong việc áp dụng các tỷ lệ phân bổ mới hay cần đánh giá lại rủi ro hồ sơ thuế hiện tại, hãy liên hệ ngay với INTERTAX để được hỗ trợ nghiệp vụ chuẩn xác nhất!

Thông tin liên hệ INTERTAX:

Hotline hỗ trợ:

090 846 50 57 – Mr. Truyền (Tiếng Việt); 090 491 24 27 – Ms. Quỳnh (Tiếng Anh) 

Email: info@intertax.vn 

Website: www.intertax.vn